โรงเรียนบ้านถ้ำผาลาด ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๗๗ ผู้ริเริ่มก่อตั้งคือ พระบุญศรี เจ้าอาวาสวัดผาลาด และคณะผู้ใหญ่บ้าน ประกอบด้วย นายอิน ทุ่งเย็น ผู้ใหญ่บ้านบ้านทุ่งเย็น นายวงค์ อิยวนใจ ผู้ใหญ่บ้านบ้านผาลาด นายใจ เกณฑ์ทา ผู้ใหญ่บ้านบ้านวังถ้ำ เปิดทำการสอนระดับประถมศึกษา ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ เป็นสาขาของโรงเรียนบ้านหย่วน ๔ (บ้านพระนั่งดิน) มีนักเรียนรวมทั้งสิ้น ๓๐ คน เปิดทำการสอนในพระวิหารและบริเวณวัดผาลาด มีพระบุญศรีเป็นครูใหญ่คนแรก
วันที่ ๕ มิถุนายน ๒๔๘๔ ย้ายจากวิหารวัดผาลาด ไปสร้างอาคารชั่วคราว ใช้เป็นสถานที่เรียน วันที่ ๒๒ เมษายน ๒๔๙๙ นายปั๋น วงศ์ใหญ่ ได้บริจาคที่ดินระหว่างหมู่บ้านผาลาดและบ้านวังถ้ำเนื้อที่ ๑๐ ไร่ ๒ งาน ๒๐ ตารางวาเพื่อใช้เป็นสถานที่ก่อสร้างโรงเรียน โดยได้รับความช่วยเหลือจากราษฎรทั้งสองหมู่บ้าน บริจาคเงิน ๒๔,๓๐๘.๒๐ บาทสมทบกับงบประมาณของทางราชการ จำนวน ๕,๐๐๐ บาท สร้างอาคารเรียนถาวรแบบ ป.๑ ย่อแบบ ๑ หลัง ๔ ห้องเรียน พ.ศ. ๒๕๒๐ ได้ขยายการศึกษาภาคบังคับถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ พ.ศ. ๒๕๒๗ ได้รับงบประมาณจากทางราชการจำนวน ๘๐๐,๐๐ บาท ก่อสร้างอาคารเรียนแบบ สปช. ๑๐๕/๒๖ ขนาด ๔ ห้องเรียน ปีการศึกษา ๒๕๔๑ ได้รับอนุมัติเป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา เปิดทำการสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ มีนักเรียน ๓๑ คน
ปัจจุบันโรงเรียนบ้านถ้ำผาลาด ตั้งอยู่หมู่ที่ ๘ บ้านวังถ้ำแก้ว ตำบลแม่ลาว อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา รหัสไปรษณีย์ ๕๖๑๑๐ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต ๒ จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาลปีที่ ๒ ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ มีนักเรียนทั้งสิ้น ๖๗ คน ครูสายผู้สอน ๕ คน ครูวิกฤต ๑ คน ครูอัตราจ้าง ๑ คน นักการภารโรง ๑ คน เจ้าหน้าที่ธุรการ ๑ คน มีนายอำพล ราวกลาง ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานศึกษา